1. Năm nay là năm gì mà hết Bắc rồi tới Nam bị lũ thế nhỉ ? Miền Trung bị thì không nói gì, vì hầu như năm nào cũng vậy.

2. VN đặt mục tiêu có trường đại học lọt vào top 200 thế giới, và đào tạo được 20000 tiến sĩ vào năm 2020. Hôm nay, Vietnamnet đưa bài phỏng vấn Tiến Sĩ giáo dục Marginson của Đại học Melbourne (Úc), trong đó ông này cho rằng điều đó là bất khả thi, đồng thời đưa ra một số lý do bảo vệ cho quan điểm của mình, chẳng hạn như VN chưa có trường nào trong top 500, chưa có ai được giải Nobel, chưa xuất bản được bao nhiêu công trình nghiên cứu lên các tạp chí uy tín của nước ngòai, thiếu đầu tư về tài chính. Vn xuất phát chậm, kể cả “đàn anh” như TQ mà hiện giờ còn chưa có trường nào lọt vào Top 200. Ông nghĩ mục tiêu thiết thực hơn là năm 2060.

Khoan nói đến chuyện V cũng nghĩ 2020 là không tưởng, chuyện ông tiến sĩ ấy chẳng phải là ông trời mà lời nói phải được tin như kinh, chuyện trường đại học Thượng Hải chẳng có đủ uy tín để lập ra bảng xếp hạng, hay kể cả chuyện bảng xếp hạng nào cũng chỉ là trò đùa vì không bao giờ nắm bắt được hết những yếu tố quan trọng của một cơ sở giáo dục (môi trường làm việc và nghiên cứu ? …). Hãy xem thử lời giải thích của 1 người trong vietphd (link lấy từ anh Hạnh):

Ông giáo sư Marginson từ Úc nên có cách nghĩ của người ÚC. Họ cho rằng để làm được như họ phải đi theo cách của họ. Tôi cho rằng kế hoạch của BGD và bộ trưởng Nhân là hoàn toàn khả thi, ngay cả khi dùng cách xếp hạng của Đại học Giao thông Thượng hải, Trung quốc (ARWU2007-Top 500 World Universities). Vấn đề nằm ở yếu tố quyết tâm của con người mà thôi. Trong khi đó Việt nam lại rất mạnh về mặt con người và quyết tâm.
Tiền không thành vấn đề. Hiện nay ngân sách nghiên cứu và đạo tạo của Viêt nam rất nhiều. Trong vài năm gần đây các trung tâm nghiên cứu thường không dùng hết ngân sách của nhà nước và phải hoàn trả lại cuối năm. Nhà nước sẵn sàng mạnh tay chi cho giáo dục. Gần đây bộ trưởng đã đề nghị treo giải $1,000 cho mỗi xuất bản khoa học của Việt nam ra bên ngoài.
Khung thời gian như thế là hoàn toàn hợp lý. Làm quản lý nhà nước mà đưa ra kế hoạch đến 2060 hoặc lâu nữa như ông thày Úc nói thì ai nghe. Dù đến năm 2020 mà ta chưa vào được top 200 nhưng đã tiến gần đến đó thì có phải đã là thành công lớn rồi không?
Trong thời buổi toàn cầu hóa hiện nay Việt nam không phải mở đại học như Úc, Anh, Mỹ ngày xưa. Ta không cần phải làm từ đầu như họ mà làm từ cuối. Có nghĩa là ta xác định những khu vực mũi nhọn, vừa sức, dễ dàng có được hợp tác quốc tế. Sau đó ta tập trung đầu tư trọng điểm vào những lĩnh vực này. Nhiều trường đại học tại Hàn quốc, Ấn độ, Trung quốc, và cả Singapore đều đã và đang làm vậy cả. Những nước này không thể đủ khả năng giải tiền và sức ra xây dựng những trường đại học mạnh toàn diện như kiểu Stanford hay Harvard được. Thay vào đó họ đầu tư trọng điểm và tiến rất nhanh.
20 năm trước có ai tin được rằng các bạn Trung quốc đưa được người lên vũ trụ trong những năm đầu của thế kỷ 21 không? Có ai tin được là Trung quốc đứng đầu thế giới về huy chương thể thao không? Đúng là khoa học Trung quốc chưa mạnh, thể thao Trung quốc không xã hội hóa bằng nhiều nước khác. Thế nhưng họ vẫn dẫn đầu. Tại sao thế? Vì họ biết đầu tư vào trọng điểm, biết chắt lọc tinh túy trong khoảng thời gian hợp lý. Họ đi con đường riêng chứ không theo lối mòn của phương Tây.
Hiện nay nhà nước ta mỗi năm gửi hàng trăm cán bộ trẻ đi học tiến sỹ ở nước ngoài. Đây chính là lực lượng hùng hậu và tinh túy các nhà khoa học tương lai trở về xây dựng những trường đại học đỉnh ở Việt nam. Đó là chưa kể một lực lượng còn đông đảo hơn đã du học PhD tự túc, cộng thêm những chương trình như VEF, Ford, Fulbright là những nguồn bổ sung có chất lượng cho đội ngũ chất xám ưu tú của Việt nam. Vì thế lực lượng ta không ngại.
Cần phải có quyết tâm và đồng lòng.

Kiểu lý luận này V đã thấy/nghe rất nhiều rồi, giờ nhân tiện đây trả lời luôn:

• Mặt mạnh về con người và quyết tâm: thế ra chẳng nước nào thèm cố gắng hết, chỉ có VN ? Người ta cứ đủng đỉnh kiếm tiền, cưới vợ, ăn chơi, đứng lại để mình tiến một mình ? Nói Úc có kiểu nghĩ của Úc, VN có kiểu nghĩ của VN thì chẳng khác nào đà điểu rụt đầu trong cát, dù ai ở bên ngòai cũng biết là mông đà điểu đang bốc cháy khét lẹt, miễn đà điểu có quyết tâm “không nghĩ đến” thì chẳng những mông không cháy, mà có khi còn đang được mát xa đấy chứ. Và quên cái truyền thuyết (= hư cấu) về chuyện người VN có sự quyết tâm “siêu thường” đi. VN chăm làm, VN thông minh, nhưng mình chỉ nằm trong top khá cao, chứ chẳng chắc gì nằm trong cả top 10. Cứ đem cái cớ đó ra để biện hộ cho việc mình cứ dậm chân tại chỗ thì chỉ tổ hại mình. Giả sử người Do Thái, được hầu hết mọi người trên thế giới nhìn nhận là một trong những dân tộc thông minh nhất thế giới, cứ vin vào sự thông mình của mình mà dậm chân tại chỗ thì liệu đất nước Israel còn tồn tại ngày hôm nay dưới sự tấn công liên tục của người Ả Rập ?
• Tiền bạc không thành vấn đề, hằng năm ngân sách nhà nước dành cho nghiên cứu khoa học đều không được sử dụng hết: thế định nghiên cứu sử dụng cái gì ? Cái thời ngồi không viết công thức ra giấy rồi được giải Nobel qua lâu rồi. Cái lò tăng tốc LHC ở Thụy Sĩ xây bằng vật liệu tốn hơn 10 tỉ đô, hay là bằng nước miếng ? Lý do chính của những đứa nghiên cứu trong những ngành công nghệ cao ở nước ngòai ngần ngại về VN là gì ? Trang thiết bị không có thì lấy gì mà làm ? Về chuyện ngân sách dư hằng năm, chính một vài giáo sư ở VN cũng đã đề cập về vấn đề này (giờ chịu không nhớ nổi tên). Giấy tờ hồ sơ xin tiền của ông quan liêu quá, nên ai cũng ngại xin, mà nếu làm xong rồi thì cũng trễ hết hạn, phải chờ đến năm sau. Thay vì nghĩ các giáo sư “rủng rỉnh” tiền không biết sử dụng làm gì, sao lại không lo cải cách chuyện đó ? Và tin V đi, kể cả ở cái đất Mỹ “giàu có” này, cứ vứt tiền ra thử xem có vài trăm nhà nghiên cứu cấu xé nhau để mà giành hay không ?
• Đưa ra mục tiêu dài hạn quá, như năm 2060 của ông giáo sư Úc, thì ai nghe: thế cứ nói láo để có người “nghe”, dù biết chẳng thể nào thực hiện được, là tốt ? Ôi trời ơi.
• Biết chắt lọc tinh túy trong khoảng thời gian hợp lý: lại giở bài cũ, bắt chước các bác trả lời chất vấn, thọat đầu thì thấy rất hay, rất khí thế, nhưng nghe xong thì chịu chẳng biết bác định làm việc gì “cụ thể”. Đúng là không nhất thiết phải đi theo lối mòn, nhưng bảo các nước Singapore, Ấn Độ, và Trung Quốc “sử dụng” hệ thống giáo dục của các nước phát triển để đào tạo nhân tài cho mình mà không thèm đầu tư vào hệ thống giáo dục trong nước là thiếu hiểu biết. Khó tìm ra một học viện nghiên cứu của Mỹ nào mà không có người tốt nghiệp từ ITT (Ấn Độ), hay Tsinghua (TQ). Họ chú trọng đầu tư vào cả 2 hướng.
• Chuyện học bổng: mình gửi đi 1, họ gửi đi 10. Nhắc lại, chẳng ai đứng yên mà chờ mình. Họ bị chảy máu chất xám, mình cũng bị. Lòng yêu nước cũng chỉ đến mức độ nào đó, Việt Nam hay Trung QUốc cũng vậy. Đừng ỷ i đứng khoanh tay chẳng làm cái quái gì, để đất nước ngày càng tụt hậu (so với đối thủ), đẩy con cháu đi nước ngòai, rồi quay lại chửi nó sao không yêu nước, không quay trở về “giúp” đất nước. “Yêu nước” phải đi kèm với hành động, và việc đặt cái mông xuống ghế ở một văn phòng nào đó ở HCM hay HN, suốt ngày chẳng làm cái quái gì có ích ngòai việc nói xuông, không tự động đồng nghĩa với yêu nước.

Phải khẳng định lại, V chẳng có thù óan cá nhân gì với người này (có biết ai đâu), chỉ muốn nhân dịp đem ra vì những lập luận thế này đã được nghe từ rất nhiều người. V cũng không phải đối bác Nhân, thậm chí, việc bác Nhân lo đến chuyện này là một điều may mắn rất lớn của VN, vì chẳng có ai trong hệ thống quản lý làm việc này xứng đáng bằng bác. Dù không tin vào tính thực tế của mục tiêu này, V cũng rất mong VN mình đạt được nó, để khỏi phải chờ đến khi 76 tuổi mới thấy được 1 trường VN lọt vào top 200.

3. Nhắc đến bảng xếp hạng, VN cũng chưa có thành phố nào lọt vào top 50 thành phố đắt đỏ nhất thế giới cả. Sao mình không đặt luôn mục tiêu này đi ? Mọi người nghĩ thế nào ? hay là 2160 đi ?

4. Hôm trước nói đến sự trần trụi của mối quan hệ hôn nhân ở Mỹ, giờ lại nói thêm về một khía cạnh khác của sự khác biệt giữa hai nền văn hóa, thể hiện qua mối quan hệ trong gia đình. Chắc ai cũng đã từng nghe đến chuyện đa số người già ở Mỹ sống trong nhà dưỡng lão chứ không được chăm sóc tại gia, lý do chính là do quỹ thời gian eo hẹp, con cái đều phải đi làm, đi học, và giá người làm thêm thì cực kì đắt đỏ. Ngược lại, con cái khi đến tuổi trưởng thành (18) thì được xã hội mặc định có khả năng hòan tòan độc lập, và thường “ra” riêng. Mô hình này khác xa với gia đình ở các nước Châu Á, như Nhật, Trung Quốc, Hàn Quốc, hay Việt Nam, khiến nhiều sinh viên du học cảm thấy ngỡ ngàng khi nhận ra điều này. Nhưng tối thiểu, ở đây, cha mẹ có trách nhiệm nuôi nấng, dạy dỗ, và bảo vệ cho con cho đến năm con 18 tuổi. Nếu bỏ bê con trong giai đọan đó, thì cha mẹ sẽ bị tù rất nặng. Vì lý do nhân đạo, nếu cha mẹ hòan tòan không có khả năng nuôi dạy, chính phủ các tiểu bang thường có đạo luật cho phép đem con dưới vài ngày tuổi đến các bệnh viện cho mà không bị trừng trị trước pháp luật. Hôm nay đọc thấy một ví dụ cực đoan hơn của vấn đề này, mà ngay cả người Mỹ cũng không thể chấp nhận được: từ bỏ trách nhiệm nuôi con. Tiểu bang Nebraska (khỉ ho cò gáy, có trường University of Nebraska at Omaha mà chàng Vũ Hòang Việt trong vụ Nhật Ký Vàng Anh học) vừa mới thông qua đạo luật này. Vấn đề là ở chỗ, trong luật họ dùng nhầm từ child, nghĩa là trẻ con, thường hiểu nghĩa dưới 18 tuổi, thay vì chữ infant, nghĩa là trẻ sơ sinh. Kết quả là có đến hơn 70% số trẻ em bị bỏ ở bệnh viện ở độ tuổi từ 10 trở lên. Thậm chí, có bà mẹ đem 2 đứa con, 1 đứa 11, 1 đứa 17 đi “bỏ”. Khi đứa 17 tuổi nhận ra mẹ mình định làm gì, nó lập tức bỏ chạy, và giờ vẫn còn mất tích. Các nhà làm luật hốt hoảng họp phiên khẩn cấp, tìm cách tu chỉnh lại đạo luật đó. Hay tin, người ta ùn ùn kéo nhau đi bỏ con, tranh thủ trước khi luật mới có hiệu lực. Thậm chí người ở tiểu bang khác cũng tìm cách lợi dụng, như lái xe từ Georgia sang (1700 cây số, ~ HN-SG), hay bay từ Florida (2300 cây số). Con người ta phải nhẫn tâm đến mức nào mới bỏ đi đứa con 17 tuổi ? mới lái xe cả 1700 cây số để “tranh thủ” ?

5. Nghe theo lời khuyến khích của B và V hôm trước, mình download album Thời gian để yêu về nghe. Xứng đáng bỏ thời gian .

Thêm vào 2 bài trong album Day & Night của Quang Vinh. Vẫn thấy giọng của QV nghe được, dù có vài người chê pop-ish.

Mây
Nếu biết rằng rồi mây sẽ đến, tôi đã chờ dưới trời trong veo.
Nếu biết rằng mây rất nhẹ nhàng, mây mềm mại
Ở đó, tôi đã hát ca những ngày bơ vơ, những chiều hoàng hôn tím mờ.
Mây, nế́u biết rằng hương tóc mây gọi mời, nếu biết rằng gót chân qua bồi hồi, chậm như mây thuộc về tôi.
Mây, dẫu bao xa xôi, dẫu chỉ thoáng qua, chiếm lấy khung trời xanh bao la.
Mây, dù mây đi ra từ thần thoại thơ ấu, hay nỗi buồn dậy sóng những dòng sông.
Để tôi xẻ núi chập trùng giữa chúng ta, mong mây thấy sự thật về tình yêu.
Cho tôi ngắm mây xa, cho tôi đón mây qua, dẫu chối bỏ cuộc đời để được đến với mây.
Mây, khiến tôi u sầu, đá sỏi suối khe, nhớ những tiếng thở sâu vượt qua.
Mây, rồi mai mây hóa giọt sương trong vắt, cho đóa hồng rực rỡ trao về ai.
Lòng tôi vẫn ước còn thấy mây xa, tôi mơ đón từng chuyến mây qua.
Dù khoảnh khắc trở về, là khoảnh khắc chia xa.
Ngày đó, mây nhớ về qua.

Thủy Chung
Anh đã thấy những biệt thự trên đồi cao, lẫn sau hàng cây, nhìn ra phía biển.
Anh đã thấy những vườn hoa lộng lẫy, dưới nắng vàng và bầu trời xanh thẳm.
Anh đã chắc thật gần mùi hương của lá cây, cồn cào tình ta như mới đây, những tháng ngày tuyệt vời chúng ta tìm thấy.
Anh nghe sóng khắp vịnh biển êm thật êm, cánh chim trời bay, hoàng hôn nắng tỏa.
Trong nhung nhớ, ngọn hải đăng yêu dấu dẫn con thuyền vào bờ từ khơi xa.
Em ơi có biết, điều gì làm tình ta khó phai, phải làm j để tình yêu mãi mãi, mãi yên bình như eo biển nơi đây.
Hãy nhìn vào mắt anh với tâm hồn rộng mở của em. Em sẽ thấu hiểu những gì anh yêu em.
Cho anh nhắn nhủ mỗi con thuyền trong em. Một tình yêu thủy chung là điều anh khao khát.
Hãy luôn về với nhau phía tâm hồn ngọt lành của đời sống, của trời dấu yêu, xa muôn ngàn sóng gió.
Để dù có chia xa, ta mãi không quên bờ bến thiết tha.
Lòng đầu nhớ mong và thủy chung như ước mơ của chúng ta

6. Mèo ngu.